تبلیغات
علمی - گوارش
www.elmirg.mihanblog.com

گوارش

چهارشنبه 7 بهمن 1388 08:09 ب.ظ

نویسنده : روزبه روزبهانی
ارسال شده در: گوارش ،

علوم دوم راهنمایی


  فصل 11 – گوارش

غذایی را كه مصرف می كنیم به منظور استفاده ی سلول های بدن است. اما غذا باید گوارش یابد و هرگز به صورتی كه خورده می شود، نمی تواند وارد سلول ها شود و فایده ای برای آنها ندارد.



  ساختمان دستگاه گوارش :

هضم (گوارش) :
تغییراتی كه در عمل گوارش در غذاها صورت می گیرد از هردونوع فیزیكی و شیمیایی است . تغییرات فیزیكی به منظور خرد كردن غذا برای افزایش تماس آن با شیره های گوارشی صورت می گیرد. این كار را نخست دندان ها و سپس ماهیچه های دیواره ی لوله گوارش انجام می دهند.
ایجاد تغییرات شیمیایی بر عهده ی موادی است كه آنزیم نام داشته و در شیره های گوارشی وجود دارند. هضم غذا از دهان شروع شده و در هر روده ی باریك كامل و تمام می شود.

 

آنزیم ها موادی هستند كه كار آن ها كمك به انجام واكنش های شیمیایی در عمل گوارش است. آنزیم ها را سلول های موجود در محل های معینی از دیواره ی لوله ی گوارش ساخته و ترشح می كنند. آنزیم ها به همراه مواد دیگر شیره های گوارشی قسمت های مختلف دستگاه گوارش را تشكیل می دهند. آنزیم ها سرعت واكنش های شیمیایی را تغییر می دهند. هر آنزیم فقط بر ماده ی معینی اثر می كند و بعد از فعالیت هم دست نخورده باقی می ماند.
جذب :
چون غذا فقط به صورت محلول می تواند وارد خون شده و از آن به طرفی سطح داخلی این قسمت از روده صاف نیست و با برجستگی های فراوانی كه دارد شبیه پارچه ی مخمل است. این برجستگی های كوچك و انگشت مانند را پرز می نامند كه روی چین خوردگیهای روده قرار دارند. پرزها به طرف داخل روده و جایی كه غذا از آن عبور می كند قرار گرفته اند.
 



  فكر كنید :
1 – وظیفه اصلی زبان تشخیص مزه ی غذاهاست. آیا كارهای دیگر را می توان برای زبان در نظر گرفت؟
2 – به نظر شما آیا عمل جویدن ایجاد تغییر فیزیكی در غذاهاست یا تغییر شیمیایی ؟ دلیل بیاورید.
3 - چرا غذا باید جویده شود؟

1. زبان در حركت دادن لقمه ی داخلی دهان دخالت دارد و به عمل جویدن كمك می كند و به عمل بلع نیز یاری می رساند.
2. عمل جویده شدن و خرد كردن غذاهاست یعنی تغییر فیزیكی است.
3. هرچه غذا بیشتر جویده شود نرم تر می گردد . در نتیجه كار معده آسانتر خواهد شد. در گوارش شیمیایی سریعتر بهتر انجام می گیرد.
 



  آزمایش كنید. گوارش پروتئین ها :
1- سفیده ی یك تخم مرغ پخته را خرد كنید و قطعات آن را در چهار لوله آزمایش 1،2،3،4 بریزید.
- به لوله شماره ی 1، ده میلی لیتر آب اضافه كنید.
- به لوله شماره ی 2 ، ده میلی لیتر محلول پپسین اضافه كنید.
- به لوله شماره 3، ده میلی لیتر ممحلول هیدروكلرید اسید رقیق اضافه كنید
- به لوله شماره 4 ،‌ده میلی لیتر محلول پپسین و دو قطره محلول، اسید اضافه كنید.
2 – چهار لوله را برای چند ساعت و یا به مدت یك شب در جای نسبتاً گرمی (در حدود دمای بدن) بگذارید.
3 – مایع درون لوله ها را مقایسه كنید. چه تفاوتی در آن ها ایجاد شده است؟ دلیل آن چیست؟

سفیده تخم مرغ در سه لوله اول چندان تغییری نمی كند اما در لوله شماره 4 سفیده ی تخم مرغ حل شده است. زیرا پپسین معده در مجاورت اسید موجب هضم پروتئین ها می شود و سفیده تخم مرغ هم چون نوعی پروتئین است پس هضم شده است.  



دیواره ی پرزها بسیار نازك است و فقط یك لایه سلول دارد، پس عبور مواد از آن چندان مشكل نیست. سلول های دیواره ی پرزها برجستگی های كوچكتری به نام ریز پرز دارند. داخل پرز تعدادی رگ وجود دارد كه غذاهای جذب شده وارد این رگ ها می شوند . البته عمل جذب به مقدار بسیار اندكی در دهان، معده و روده بزرگ هم انجام می شود.

 


  كبد و كنترل مواد غذایی :

موادی كه از روده باریك جذب می شوند (به جز چربی ها) به كبد می روند. كبد باید هر چه را از روده وارد خون می شود كنترل كند. برای مثال در بدن گلوكز برای سوختن در سلول ها و ایجاد انرژی به خون فرستاده می شود. اگر مقدار قند موجود در غذا زیاد باشد، كبد مقدار اضافی آن را به صورت ماده ای به نام گلیكوژن در خود ذخیره می كند تا در مواقع گرسنگی ،‌نیاز بدن را تأمین نماید. گلیكوژن، كربوهیدرات ذخیره ای جانوران است. مقدار قندی كه در جریان خون وجود دارد و به سلول ها می رسد، هرگز نباید از حد معینی كم تر یا زیادتر شود. اگر مقدار قند مصرف شده زیادتر از حدی باشد كه كبد آن را به صورت گلیكوژن ذخیره كند و آن را به لیپید تبدیل می كند. لیپدهای اضافه در نقاط مختلف بدن مثل شكم و پهلوها جمع می شود.  



  اطلاعات جمع آوری كنید.
داروی ضد اسهال و ضد یبوست چه نوع موادی دارند و در كجال لوله گوارش كار خود را انجام می دهند؟

آب در روده بزرگ به مقداری (زیاد) جذب بدن می شود تا بدن بیهوده آب از دست ندهد. هر ماده ای كه مانع جذب آب در روده بزرگ شود ایجاد بیماری اسهال می كند و برعكس هر ماده ای كه باعث شود آب بیش از حد جذب بدن شود ایجاد بیماری یبوست می كند.  




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -